API Nedir?

--------------------------------------------------------------------------------

 

İşletim sistemlerine duyulan ihtiyaçlardan biri standart olarak her program tarafından yapılması gereken şeyleri ortak bir çatı altında toplamak ve programları sistemde belirli kurallar altında çalışmasını sağlamaktır. İşletim sistemlerinin değerini anlamak için işletim sistemi olmayan bir bilgisayar düşünün.

 

Yaptığınız programları diske kaydetme ihtiyacınız var. İşletim sisteminiz yoksa programlarınızı diske yazacak ve okuyacak assembly kodları sizin yazmanız gerekecektir. Ve her program diske yazma ve okuma kodlarını içinde bulundurmak zorunda olacaktır. Ayrıca diske yazacağınız programı diskin neresine yazacaksınız. Tabi ki herkes kendi programının başa yazılmasını isteyecektir. Bu da diski paylaşım sorununu çıkaracaktır. Ayrıca yazıcı için de problem vardır. Her yazıcı aynı sistemle çalışmayacağı için programınızda yazdırma işlemleri de varsa belli başlı yazıcı tipleri için gerekli kodları yazmanız gerekecektir. Bu örnekler çoğaltılabilir.

 

İşte PC'ler ilk çıktığında disk işlemlerini kolaylaştırmak için DOS ta piyasaya çıktı. DOS disk işlemlerini yapmak için yazılım interruptlarını programcıların hizmetine sunmuştu. Diskle ilgili bir işleminiz için INT X'in Y numaralı servisini çağırıyordunuz ve bu işlemleri sizin yerinize DOS yapıyordu. Sistemler geliştikçe bilgisayar değişik alanlara da hitap etmeye başlayınca çok değişik arabirimler de çıktı. DOS'a grafik, yazıcı işlemleri gibi standart işlemler de eklendi ve sistemde bulunan standart donanımların hemen hemen hepsine DOS veya BIOS interruptlarıyla erişebiliyordunuz. Ayrıca DOS programların belleği nasıl kullanacağını da belirliyordu. DOS işletim sistemi olarak kullanıcıya herhangi bir standart arabirim sunmamıştır. Sadece programların sistemdeki standart donanımlara ulaşabilecekleri kodları kullanıcıya sunmuştur. DOS'ta yapılan programların hiçbiri bir birine benzemez. Her program kendi kullanıcı arayüzünü belirlemek zorundadır ve bunun için gerekli kodu kendisi yazmak zorundadır. DOS'ta yapılan programların kullanım ve programlanmasının zorluğu da bir ölçüde buradan kaynaklanır.

 

DOS'un programlara standart bir arabirim sunmaması, bellek sınırlarının olması gibi sebeplerden dolayı çok çok geç kalmış olsada Windows çıktı. Windows DOS'un sağladığı standart donanıma ulaşma haricinde Ses kartları, Gelişmiş yazıcılar, Scanner'ler gibi donanımların kullanımını da programların kullanımına sunar. Ayrıca programlara standart arabirimleri (Diyalog kutuları, Formlar, Kontroller gibi) kullanma imkanı da sunmuştur. DOS kendi servislerini yazılım interruptlarıyla sunarken Windows API'lerle sunar.

 

Şimdi şöyle bir şey düşünülebilir. DOS'ta çok program yaptım ama diske birşey yazdırmak için DOS'un interruptlarını kullanmaya hiç ihtiyaç duymadım. Evet eğer assembly program yazmadıysanız bunlara da ihtiyacınız yoktur. Çünkü kullandığınız programlama dili bu işi sizin yerinize yapıyordu. Bu VB'de yaptığınız programlarda da böyledir. API kullanacaksınız diye bir şart yok VB bunları sizin yerinize kullanır. Ancak DOS'taki programlama dillerinde olduğu gibi VB'de de programlama dilinin sunduğu işlemler her zaman işinizi görmeyebilir, bu durumda Windows API'lerini kullanma ihtiyacı duyarsınız.

 

Basic herhalde bütün zamanların en yavaş programlar üreten dili olma özelliğini kimseye kaptırmak istemiyor. Quick Basicte yaptığınız bir program, aynı işi yapan C ile yapılmış programdan en az 5 kat daha yavaş çalışacaktır. Bu fark GWBasic'te daha da büyüktür. VB'de de durumun iç açıcı olduğunu iddia etmek çok güç. Programlarınızda API kullanmanız bu hız barajlarını aşmanızı sağlayacaktır. Ayrıca VB'nin sunmadığı bazı işlemler için de API kullanmak gerekir. Örneğin sistemdeki boş bellek miktarını verecek herhangi bir komut VB'de bulunmaz bunu da yine API kullanarak öğrenmek zorundasınız.

 

Windows'un sunduğu bu API'ler gruplandırılarak bir çok DLL ve EXE dosyasına konmuştur. VB'de kullanılan OCX dosyalarında da API'ler bulunabilir. Bu API'lerden birini kullandığınızda API'nin bulunduğu DLL sisteme daha önce yüklenmemişse önce bu DLL yüklenir ve API çalıştırılır.

 

Programınızda API kullanmak için Declare deyimiyle API'yi tanımlamanız gerekir. Bu tanımdan sonra tanımladığınız API'ye bir fonksiyon veya bir altprogram gibi ulaşabilirsiniz.

 

VB'de API Tanımı

--------------------------------------------------------------------------------

 

VB'de API'ler iki şekilde tanımlanabilir. Fonksiyon veya altprogram olarak. Fonksiyon olarak tanımlanan API'lerden geriye bir değer dönerken, altprogram olarak tanımlananlardan bir değer geri dönmez.

 

Alt program olarak API tanımı:

 

Private/Public Declare Sub isim Lib "libname" [([parametreler])]

 

Fonksiyon program olarak API tanımı:

 

Private/Public Declare Function isim Lib libname [([parametreler])] [As tip]

 

Burada isim fonksiyonun ismidir ve programda API bu isimle çağrılır. Libname kullanılan kütüphanenin ismi, parametreler; fonksiyona giren parametreler, As tip; fonksiyondan dönen değerin tipidir.

 

API'nin tanımlanacağı yer formun veya modülün General-Declerations kısmıdır. API'yi bir formun decleration kısmında tanımlarsanız API'yi yalnız o formun altprogramlarından çağırabilirsiniz. Bir modülde tanımlarsanız programınızın her yerinde kullanabilirsiniz.

 

API'yi doğru olarak tanımladığınız halde VB, ilgili dosyada böyle bir API bulunmadığını söylüyorsa veya API ile aynı isme sahip bir VB komutu var ise bu durumda Alias isimleri kullanmanız gerekir.

 

Private/Public Declare Function/Sub isim Lib libname Alias "isim" [([parametreler])] [As tip]

 

API'yi doğru olarak tanımladığınız halde VB, ilgili dosyada böyle bir API bulunmadığını söylüyorsa API isminin sonuna A ekleyerek Alias ismi olarak vermeniz gerekir. Bunun sebebi Windows işletim sisitemi farklı dilleri desteklemektedir. ANSI karakter setini destekleyen ülkler için sonuna A harfi, UniCode veya iki karekter genişliğini kullanan ülke seti için ise sonuna W harfi eklemeniz gerekir.

 

API tanımı yaparken kullanacağınız tiplerin isimlerini ise C'den VB'ye çevirmeniz gerekir. Genel olarak tip karşılıkları şöyledir.

 

 C  Visual Basic 

 atom  ByVal değişken AS integer 

 bool  ByVal değişken As Long 

 byte  ByVal değişken As Byte 

 char  ByVal değişken As Byte 

 colorref  ByVal değişken As Long 

 dword  ByVal değişken As Long 

 hwnd,hdc,hmenu vb  ByVal değişken As Long 

 int,uint  ByVal değişken As Long 

 long  ByVal değişken As Long 

 lparam  ByVal değişken As Long 

 lpdword  değişken As Long 

 lpint,lpuint  değişken As Long 

 Iprect  değişken As type 

 Ipstr,Ipcstr  ByVal değişken As String 

 Ipvoid  değişken As Any 

 lpword  değişken As Integer 

 lresult  ByVal değişken As Long 

 null  değişken As Any veya ByVal değişken As Long 

 short  ByVal değişken As Integer 

 void  Sub procedure 

 word  ByVal değişken As Integer 

 wparam  ByVal değişken As Long 

 16 bit  ByVal değişken As Integer 

 32 bit  ByVal değişken As Long 

 float  ByVal değişken As Single 

 double  ByVal değişken As Double 

 

Parametrelerden biri iki farklı tipte değer alabiliyorsa bunu As Any olarak tanımlamanız gerekir. Hangi parametrenin Any olarak tanımlanması gerektiğine ancak dosyadaki bilgileri okuyarak anlayabilirsiniz. Örneğin bir parametre hem string içerebiliyor ve hemde Null içerebiliyorsa bu parametre Any olarak tanımlanmalıdır.

 

Yaptıkları işlere göre API'lerin bulundukları dosyalar ise şunlardır :

 

 DLL  Fonksiyonları 

 Advapi32.dll  Şifre ve Kayıt dosyası işlemleri gibi gelişmiş bir çok API'ler 

 Comdlg32.dll  Diyalog pencereleri ile ilgili API'ler 

 Gdi32.dll  Grafik API'leri 

 Kernel32.dll  Çekirdek Windows API'leri 

 Lz32.dll  32 bit skıştırma API'leri 

 Mpr.dll  Multiple Provider Router API'leri 

 Netapi32.dll  32-bit Network API'leri 

 Shell32.dll  32-bit Shell API'leri 

 User32.dll  Kullanıcı arabirimi API'leri 

 Version.dll  Versiyon işlemleri API'leri 

 Winmm.dll  Multimedia API'leri 

 Winspool.drv  Print spooler API'leri