Öykümüz ünlü Çin düşünürü Lao Tzu'nun zamanında geçer.. Lao Tzu bu öyküyü
çok sever, sık sık anlatırmış hatta.. 
Efendim köyde bir yaşlı adam varmış.. Çok fakir.. Ama kral bile onu
kıskanırmış.. Öyle dillere destan bir beyaz atı varmış ki.. Kral at için 
ihtiyara nerdeyse hazinesinin tamamını teklif etmiş ama adam satmaya 
yanaşmamış.. 

"Bu at, bir at değil benim için.. Bir dost.. İnsan dostunu satar mı" 
dermiş hep.. 

Bir sabah kalkmışlar ki, at yok.. 

Köylü ihtiyarın başına toplanmış.. 

"Seni ihtiyar bunak.. Bu atı sana bırakmayacakları, çalacakları belliydi.

Krala satsaydın, ömrünün sonuna kadar beyler gibi yaşardın. Şimdi ne
paran var, ne de atın" demişler.. 

İhtiyar "Karar vermek için acele etmeyin" demiş.. Sadece 'At kayıp' deyin. 
Çünkü gerçek bu.. Ondan ötesi sizin yorumunuz ve verdiğiniz karar. Atımın
kaybolması, bir talihsizlik mi, yoksa bir şans mı, bunu henüz bilmiyoruz.

Çünkü bu olay henüz bir başlangıç. Arkasının nasıl geleceğini kimse 
bilemez.." 

Köylüler ihtiyar bunağa kahkahalarla gülmüşler. 

Ama aradan 15 gün geçmeden, at bir gece ansızın dönmüş.. Meğer çalınmamış, 
dağlara gitmiş kendi kendine.. Dönerken de, vadideki 12 vahşi atı peşine 
takıp getirmiş. 

Köylüler, ihtiyar adamın etrafına toplanıp özür dilemişler.. 

"Babalık" demişler.. "Sen haklı çıktın.. Atının kaybolması bir talihsizlik 
değil adeta bir devlet kuşu oldu senin için.. Şimdi bir at sürün var.." 

"Karar vermek için gene acele ediyorsunuz" demiş ihtiyar.. Sadece atın 
geri döndüğünü söyleyin. Bilinen gerçek sadece bu. Ondan ötesinin ne 
getireceğini henüz bilmiyoruz. Bu daha başlangıç.. Birinci cümlenin 
birinci kelimesini okur okumaz kitap hakkında nasıl fikir yürütebilirsiniz?.." 

Köylüler bu defa ihtiyarla dalga geçmemişler açıktan ama, içlerinden "Bu 
herif sahiden gerzek" diye geçirmişler.. 

Bir hafta geçmeden, vahşi atları terbiye etmeye çalışan ihtiyarın tek oğlu 
attan düşmüş ve ayağını kırmış. Evin geçimini temin eden oğul şimdi uzun 
zaman yatakta kalacakmış. 

Köylüler gene gelmişler ihtiyara.. 

"Bir kez daha haklı çıktın" demişler. "Bu atlar yüzünden tek oğlun bacağını 
uzun süre kullanamayacak. Oysa sana bakacak başkası da yok.. Şimdi 
eskisinden daha fakir, daha zavallı olacaksın" demişler.. 

İhtiyar "Siz erken karar verme hastalığına tutulmuşsunuz" diye cevap 
vermiş. "O kadar acele etmeyin. Oğlum bacağını kırdı. Gerçek bu.. Ötesi 
sizin verdiğiniz karar.. Ama acaba ne kadar doğru.. Hayat böyle küçük 
parçalar halinde gelir ve ondan sonra neler olacağı size asla 
bildirilmez.." 

Birkaç hafta sonra, düşmanlar kat kat büyük bir ordu ile saldırmış. Kral
son bir ümitle eli silah tutan bütün gençleri askere çağırmış. Köye gelen 
görevliler, ihtiyarın kırık bacaklı oğlu dışında bütün gençleri askere 
almışlar. Köyü matem sarmış. Çünkü savaşın kazanılmasına imkan yokmuş, 
giden gençlerin ya öleceğini ya esir düşüp köle diye satılacağını herkes
biliyormuş. 

Köylüler, gene ihtiyara gelmişler.. 

"Gene haklı olduğun kanıtlandı" demişler. "Oğlunun bacağı kırık, ama hiç 
değilse yanında. Oysa bizimkiler belki asla köye dönemeyecekler. Oğlunun 
bacağının kırılması, talihsizlik değil, şansmış meğer.." 

"Siz erken karar vermeye devam edin" demiş, ihtiyar.. Oysa ne olacağını 
kimseler bilemez. Bilinen bir tek gerçek var. Benim oğlum yanımda, 
sizinkiler askerde.. Ama bunların hangisinin talih, hangisinin
şanssızlık olduğunu sadece Allah biliyor." 

Lao Tzu, öyküsünü şu nasihatla tamamlarmış, etrafına anlattığında: 

"Acele karar vermeyin. O zaman sizin de herkesten farkınız kalmaz.
Hayatın küçük bir parçasına bakıp tamamı hakkında karar vermekten kaçının. Karar 
aklın durması halidir. Karar verdiniz mi, akıl düşünmeyi, dolayısı ile 
gelişmeyi durdurur. Buna rağmen akıl insanı daima karara zorlar. Çünkü 
gelişme halinde olmak tehlikelidir ve insanı huzursuz yapar. Oysa gezi 
asla sona ermez. Bir yol biterken yenisi başlar. Bir kapı kapanırken, 
başkası açılır. Bir hedefe ulaşırsınız ve daha yüksek bir hedefin hemen 
oracıkta olduğunu görürsünüz."